Thứ năm, 14/05/2015, 10:06:10

Chi tiết tin tức

Văn hóa - Nghệ thuật

KÝ ỨC HANG HỐ LÙ

Ngày đăng: 14:27 | 27/08 Lượt xem: 255

Để trực tiếp chỉ đạo phong trào của 2 huyện Quế Sơn và Duy Xuyên, đầu tháng 3 năm 1960 đồng chí Trần Huấn, Tỉnh ủy viên, Bí thư huyện ủy cùng một số cán bộ huyện (đồng chí Hà Đông- Huyện ủy viên), Nguyễn Đối (Quế An), Nguyễn Đối (Quế Hiệp) từ thôn Cà Nân, xã Phước Hiệp, huyện Phước Sơn mở đường về Quế Lộc. Về đến Quế Lộc, đồng chí Trần Huấn chọn hang Hố Lù (làng Trung Yên, xã Sơn Thọ) để làm chổ đứng chân của Huyện ủy và phân công đồng chí Hà Đông, Nguyễn Đối (Quế Hiệp) xuống ngã Lộc Đại, Nghi Sơn xã Quế Hiệp để móc nối cơ sở, chỉ đạo phong trào ở vùng Trung và Đông Quế Sơn. Đến Quế Hiệp, một mình trên núi Lộc Đại (lúc này đồng chí Hà Đông đã soi đường xuống vùng Đông), Nguyễn Đối đâm ra dao động tư tưởng rồi ra hàng địch vào ngày 16 tháng 6 năm 1960. Sau khi cơ sở bị bại lộ, sáng sớm ngày 18 tháng 6 năm 1960, Quận trưởng Quế Sơn Nguyễn Lê Thọ, huy động lực lượng gồm 01 đại đội lính bảo an do tên thiếu úy Nguyễn Thông Kinh, đại đội trưởng chỉ huy, cùng bọn cảnh sát quận do 2 tên Trần Đình Nghĩa, chi trưởng và Nguyễn Minh Châu, chi phó công an quận chỉ huy và hàng trăm tên cảnh sát, cán bộ xây dựng dân vệ, nhân dân tự vệ đoàn, thanh niên diệt cộng 3 xã Sơn Phúc, Sơn Thọ, Sơn Khương tổ chức lùng sục và tấn công vào hang đá Hố Lù. Biết rơi vào vòng vây của địch, hai đồng chí Trần Huấn và Nguyễn Đối (Quế An) bật ra khỏi hang đá hô to “quyết một sống một chết” rồi súng ngắn bắn trả quyết liệt vào đội hình địch và làm bị thương 2 tên nhân dân tự vệ đoàn xông lên trước, đó là Hà Cấp (xã Sơn Phúc), Đỗ Công Đức (xã Sơn Thọ). Trên đường mở đường máu để thoát khỏi vòng vây, không may đồng chí Nguyễn Đối chạy trước, bị tên Phan Sắt (hội viên cảnh sát xã Sơn Khương), Hồ Cống (Hội viên cảnh sát xã Sơn Phúc) và Nguyễn Đức Tùng (dân vệ)...truy đuổi và bắn bị thương ở chân. Lúc này để giải cứu cho đồng chí Nguyễn Đối, đồng chí Trần Huấn nấp ở bụi cây rậm gần đó liền giương súng bắn làm tên Phan Sắt bị thương nặng ở bụng. Khi tên Phan Sắt bị thương, bọn địch liền giản đội hình, lùi về phía sau và tên quận trưởng ra lệnh ngưng nổ súng vì sợ đạn lệch trúng nhầm nhau. Lợi dụng lúc này, đồng chí Trần Huấn bò sâu vào trong hang, đồng chí Nguyễn Đối chạy về hướng khác để thu hút sự chú ý của địch nhưng lại gặp một toán địch khác phục sẵn ở đây bắt sống vào lúc 10 giờ cùng ngày, khi cả hai khẩu súng ngắn của đồng chí không còn viên đạn nào. Sau đó chúng tiếp tục tổ chức vây bắt đồng chí Trần Huấn, đến 13h cùng ngày phát hiện đồng chí nằm trong một khe đá, 2 tên Cao Liên (nhân dân tự vệ đoàn xã Sơn Khương) và tên Lê Ngoạn (cán bộ xây dựng) liền xông vào bắn chết đồng chí Trần Huấn. ( Tham khảo Lịch sử Đảng bộ xã Quế Lộc giai đoạn 1930-1975).
.
.
Xen lẫn trong đoàn người tại Hang Hố Lù, Cô gái 12 tuổi Đồng Thị Hòe (sinh năm 1948) nay ngụ tại thôn Trung Yên, xã Sơn Viên, huyện Nông Sơn cỏng em trai mình là Đồng Vĩnh Long theo đoàn người lên xem quân địch bố ráp tại đây đã chứng kiến đồng chí Trần Huấn chiến đấu và hy sinh, cảnh tra tấn đồng chí Nguyễn Đối. Giọng nhẹ nhàng Cô kể: Sau khi bắn đồng chí Trần Huấn, bọn địch vào hang lục lọi thấy thùng tiền với những tờ 500 hình con trâu, chúng đá đổ nồi cơm, nồi kho mít cá chuồn, mắm muối vung tung té, bọn lính bợ thùng tiền đi và mang xác đồng chí Trần Huấn về sân thôn, cắt đầu lìa khỏi mình và đem đi bêu ở các chợ hòng làm sụt giảm tinh thần chiến đấu của quân và dân ta. Sáng hôm sau, ngay tại Đình làng Trung Yên, sau khi lót miếng lá chuối cho em ngồi chơi bên hè Cô chạy vào trong chổ đồng chí Nguyễn Đối bị giam và thấy: Một thanh niên yêu nước với thân hình nhỏ nhắn bị khóa miệng và trói vào cây cột đình, Quận trưởng Nguyễn Lê Thọ được chở đến và xuống xe, nói với đồng chí Nguyễn Đối
“Tau nói nề mày khai cho thành thật rồi lên xe tau chở về (Quế Sơn)”. Đồng chí Nguyến Đối lặng thinh, không thèm trả lời, bực tức, tên quận trưởng cầm súng đánh vào ngực đồng chí Nguyễn Đối nhiều cái và quát “Khai nhanh, Cơ sở của mi gồm những ai?”, đồng chí Nguyễn Đối dõng dạc nói “lên xe bay, cưỡi con chó sướng hơn và  mi muốn biết cơ sở của tau phải không? Cơ sở của tau là toàn dân tộc Việt Nam”. Cô Hòe kể tiếp lời của quận trưởng Thọ “Khai nhanh, tiếc chi mà không khai?”. Đồng chí Nguyễn Đối nhìn thẳng vào gương mặt của quận trưởng Thọ và trả lời “Tau tiếc chứ, tau tiếc bởi vì nhân dân giao nhiệm vụ cho tau mà chưa hoàn thành ...”. Sau đó, bọn chúng đưa đồng chí Nguyễn Đối lên xe về Quế Sơn. Và sau này đồng chí Nguyễn Đối kiên cường bảo vệ cách mạng, kiên quyết không khai bị địch tra tấn dã man một thời gian ngắn rồi hy sinh tại nhà lao địch ở Quế Sơn. 

Cô Hòe 12 tuổi ngày đó hồn nhiên thu gom được hai nồi nhôm mà bọn địch đá tung té sau khi chúng rút đi về lưu giữ như một kỷ niệm về một ký ức không thể nào quên. Hiện Cô đã hiến tặng cho bảo tàng tỉnh Quảng Nam một nồi (có giấy chứng nhận của bảo tàng), còn một nồi giữ làm kỷ niệm và sẽ hiến tặng cho không gian di tích Hang Hố Lù sau khi được công nhận cùng với 2 bình đông nước, một cái hủ sành, cái tỉnh mà gia đình đã nhặt được trong hang sau này. Và Cô cũng như mọi người dân trong thôn Trung Yên mong muốn Hang Hố Lù sớm được công nhận là di tích lịch sử cách mạng để thỏa lòng mong chờ, cảm kích và biết ơn người con của quê hương anh hùng đã lãnh đạo cách mạng, chiến đấu và anh dũng hy sinh. là tấm gương ngời sáng cho thế hệ trẻ tự hào và noi theo.

Trên đường về mà lòng hứa phải quyết tâm làm cho kỳ được lý lịch khoa học di tích Hang Hố Lù để được công nhận di tích cấp tỉnh trong năm 2019. Vẫn còn văng vẳng bên tai làn điệu dân ca khu V được Cô Đồng Thị Hòe ngân nga cất lên:

Hố Lù ới, người đi không thấy

Hố nước ơi, ghi lại mấy anh hùng

Đồi  gò Cao còn sống mãi ung dung

Thời oanh  liệt vô cùng xa lạ

Sơn viên xã mới quê ta

Anh hùng Trần Huấn thật là trung kiên

Việt Nam chia cắt hai miền

Trước thời Nhu - Diệm ông liền ra đi

Nơi đây còn nhớ còn ghi

Cơ quan cơ sở hiểm nguy Hố Lù

Cán bộ cao cấp quân khu

Quế Sơn - Đức Dục - chiến khu Quảng Đà

Tuổi ông khoảng độ bốn ba

Đi làm cách mạng thật là phát huy

Gia đình ông chẳng kể chi

Lên rừng cơ sở từ khi ra đời

Nhà tù máy chém khắp nơi

Nhân dân lúc đó ai thời cũng kinh

Một hôm lại bất thình lình

Quế Sơn quận Thọ đưa quân đến liền

Tập trung dân chúng vạn thiên

Gậy dây bố ráp liền liền ngày đêm

Quân thù vây chặt bốn bên

Bọn chúng lùng sục ông lên chúng đâm liền

Vào hang chúng lấy thùng tiền

Cá chuồn kho mít còn nguyên trong nồi....

Tác giả: Thanh Lục


[Trở về]

Các tin mới hơn:

Các tin cũ hơn:

ĐĂNG NHẬP

Tài khoản  
 
Tên Video
No records to display.








Bản quyền Ủy ban nhân dân huyện Nông Sơn
Giấy phép số: 07/GP-TTĐT cấp ngày 29/9/2017
Địa chỉ: Thôn Trung Hạ, xã Quế Trung, huyện Nông Sơn, Tỉnh Quảng Nam.
Điện thoại: 0235 3650 888 - Fax: 02353 650 557
Phát triển bởi Trung Tâm Công Nghệ Thông Tin & Truyền Thông Quảng Nam (QTI)